Ù tai, nghe kém: con nên đưa bố mẹ đi khám khi nào?

BS Lê Hữu Lễ, chuyên khoa Tai Mũi Họng, gặp không ít người lớn tuổi đi khám vì nghe kém đã kéo dài nhiều năm. Người bệnh thường quen dần với tình trạng này, còn con cái lại nghĩ bố mẹ nghe kém là điều bình thường khi có tuổi. Thực tế, nghe kém nên được kiểm tra, nhất là khi bắt đầu ảnh hưởng giao tiếp và an toàn trong sinh hoạt.

Ù tai là cảm giác nghe tiếng ve, tiếng ù, tiếng rít hoặc tiếng gió trong tai khi bên ngoài không có âm thanh tương ứng. Có người chỉ ù thoáng qua, có người kéo dài nhiều ngày. Ù tai không luôn nguy hiểm, nhưng cũng không nên bỏ qua nếu đi kèm nghe kém hoặc chóng mặt.

Những dấu hiệu ù tai, nghe kém con cái thường nhận ra trước

Bố mẹ có thể không nói rằng mình nghe kém. Tuy nhiên, gia đình thường nhận thấy những thay đổi như:

• Mở tivi hoặc điện thoại lớn hơn trước.
• Hay hỏi lại: "Con nói gì?"
• Khó nghe khi nhiều người cùng nói hoặc ở nơi đông.
• Nghe điện thoại chỉ bằng một bên tai.
• Trả lời không đúng ý vì nghe thiếu câu.
• Ngại gặp gỡ, ít nói chuyện hơn vì sợ nghe không rõ.
• Không nghe chuông cửa, tiếng xe hoặc lời gọi từ phía sau.

Những biểu hiện này không chỉ làm sinh hoạt bất tiện. Nếu kéo dài, người bệnh có thể mệt mỏi, tự thu mình và dễ hiểu nhầm trong giao tiếp với người thân.

Khi nào nên đưa bố mẹ đi khám Tai Mũi Họng?

Nên đưa đi khám Tai Mũi Họng trong thời gian gần nếu ù tai hoặc nghe kém kéo dài hơn vài ngày, xuất hiện lặp lại hoặc gây ảnh hưởng rõ trong sinh hoạt.

Cần đi khám sớm hơn nếu có một trong các dấu hiệu sau:

• Nghe kém đột ngột ở một hoặc hai tai.
• Ù tai một bên, đặc biệt khi mới xuất hiện.
• Ù tai kèm chóng mặt, đi không vững, buồn nôn.
• Đau tai, chảy dịch tai hoặc sốt.
• Nghe tiếng mạch đập trong tai.
• Nghe kém sau chấn thương vùng đầu hoặc sau tiếp xúc tiếng nổ lớn.
• Mặt méo, nói khó, yếu tay chân hoặc đau đầu dữ dội.

Nếu nghe giảm đột ngột, gia đình nên đi khám trong ngày. Đây là tình huống cần được bác sĩ đánh giá sớm, không nên chờ xem có tự hết hay không. Nếu cần sắp xếp buổi khám, xem cách tìm bác sĩ Lễ khi đến khám.

Khám tai: soi tai và màng nhĩ

Bác sĩ thường soi tai trước để xem có nút ráy tai, viêm, thủng màng nhĩ hay vấn đề ở ống tai không. Sau đó, tùy triệu chứng, người bệnh có thể được đo thính lực hoặc làm thêm một số kiểm tra khác.

Đo thính lực: biết mức độ nghe kém ở từng tai

Đo thính lực không đau. Người bệnh đeo tai nghe, nghe các âm thanh ở nhiều mức khác nhau và bấm nút hoặc trả lời khi nghe được. Kết quả giúp xác định nghe kém ở mức độ nào, ở tai nào và thuộc nhóm nguyên nhân nào.

Đừng ngại đưa bố mẹ đi đo nghe chỉ vì sợ kết quả. Biết rõ tình trạng là bước đầu để lựa chọn cách xử trí phù hợp, có thể là điều trị bệnh tai, theo dõi, bảo vệ thính lực hoặc tư vấn thiết bị trợ nghe khi cần.

Gia đình có thể giúp gì khi bố mẹ nghe kém?

Khi bố mẹ nghe kém, việc nói to hơn không phải lúc nào cũng hiệu quả. Hãy đứng đối diện, gọi tên trước khi nói, nói chậm vừa phải và dùng câu ngắn. Giảm tiếng tivi hoặc tiếng ồn xung quanh khi trò chuyện cũng giúp nhiều hơn.

Không nên tự mua thuốc nhỏ tai, thuốc bổ tai hoặc máy trợ thính qua quảng cáo khi chưa khám. Mỗi nguyên nhân nghe kém cần cách xử lý khác nhau.

BS Lê Hữu Lễ mong người con xem việc đưa bố mẹ đi kiểm tra tai như một cách giữ kết nối trong gia đình. Nghe rõ hơn không chỉ để xem tivi hay nghe điện thoại, mà còn để bố mẹ tiếp tục trò chuyện và tham gia cuộc sống cùng con cháu.